Towarzystwo Miłośników Gniezna jest inicjatorem i wydawcą Encyklopedii Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej. Jej uroczysta prezentacja miała miejsce 15 grudnia 2011 r. Jest to siódme tego rodzaju wydawnictwo w Polsce i pierwsze poświęcone miastu liczącemu mniej niż 100 tysięcy mieszkańców. Encyklopedia liczy 772 stron formatu 230 x 318 mm, na których znalazło się 1400 haseł, ponad 700 ilustracji, map i planów oraz 9 tablic poglądowych.
W pracy nad jej powstaniem uczestniczyło 170 osób, wśród których 139 to autorzy haseł: Marian Aleksandrowicz, Ildefons Aleksy, Janusz Ambroży, Małgorzata Andrałojć, Mirosław Andrałojć, Renata Arwońska, Danuta i Dariusz Banaszakowie, Michał Baranowski, Zbigniew Beling, Piotr Bering, Agata Białas, Jacek Bogacz, Jarosław Bogacz, Krzysztof Borowiak, Mariusz Borowiak, Krzysztof Bruch, Włodzimierz Bulikowski, Maria Chojnacka, Irena Chryszczanowicz, Andrzej i Magdalena Ciążyńscy, Monika Cieślewicz, Wojciech Czaja, Paweł Czudowski, Marta Czyżak, Bogdan Czyżewski, Krzysztof Dereziński, Renata Drela, Aleksandra Drygalska, Andrzej Elantkowski, Łukasz Fajfer, Dorota Ferenc, Jakub Fischer, Edward Frąckowiak, Henryka Gadzińska, Krystyna Gałęzewska, Józef Garbarczyk, Lechosław Gawrecki, Zofia Gąsiorek, Kazimierz Gonet, Wiesław Głowinkowski, Zbyszko Górczak, Janusz Górecki, Adam Grabski, Stefan Hartmann, Przemysław Hudyma, Grzegorz Iwiński, Bogdan Jakubowski, Marek Jakubowski, Tomasz Janiak, Andrzej Jóźwiak, Michał Kara, Małgorzata Kasperska, Jan Kasprowicz, Andrzej Kaszubkiewicz, Henryk Kątny, Wolfgang Kessler (tłum. Bernhard Kwoka), Waldemar Kiełbowski, Wiktor Koliński, Grzegorz Konieczka, Elżbieta Kowalska, Ilona Kozłowska, Czesław Krzyżan, Krzysztof Kuczkowski, Krzysztof Kurek, Zofia Kurnatowska, Kinga Liersch, Tomasz Lisowski, Krystyna Lubińska-Palicka, Włodzimierz Łęcki, Alina Łosińska, Bernadeta Łukaszewska, Dariusz i Klaudia Matelscy, Tadeusz Meissner, Dariusz Michałowski, Michał Michałowski, Gabriela Mikołajczyk, Justyna Mizerka, Ewa Mundt, Barbara Nowakowska, Dominik Nowicki, Robert Nurski, Adam Palion, Renata Pałucka, Aurelia Pawlicka, Antoni Pelczyk, Maria Perzyńska-Holasowa, Joanna Piotrowiak, Tomasz Płóciennik, Bogusław Polak, Ewa i Ryszard Polaszewscy, Krystyna Popielec, Krzysztof Prus, Katarzyna Prychitko, Irena Przybylska, Marek Rezler, Henryk Robak, Bogusław Rzyski, Halina Sajewska, Joanna i Tomasz Sawiccy, Erazm Scholtz, Aleksander Sekulski, Henryk Skrzypek, Jan Sobański, Renata Sobczak-Jaskulska, Michał Sołomieniuk, Rafał Stańczak, Natalia Stręk, Dariusz Stryniak, Czesław Strzyżewski, Marek Szczepaniak, Marta Szczepaniak, Jolanta Szcześniak, Danuta Szreder, Danuta Szulczyńska, Krzysztof Szymoniak, Anna Śliwińska, Tomasz Śmigórski, Arkadiusz Tabaka, Tomasz Tomkowiak, Małgorzata Trzaskowska, Grażyna Tyrchan, Elżbieta Urbaniak, Magdalena Urbaniak, Bogdan Walczak, Kazimierz Walczak, Barbara Wawrowska, Jan Wesołowski, Rafał Witkowski, Michał Woźniak, Jacek Wrzesiński, Wiesław Wydra Walerian Występsk,i Mariusz Zborowski, Piotr Zieliński.
Publikacja wzbogacona została fotografiami, których autorami były 33 osoby: J. Andrzejewski, M. Borowiak, M. Chojnacka, A. Hoffmann, M.Idzior, T. Janiak, M. Jóźwikowska, H. Kątny, Cz. Kierzkowski, A. Kijowski, M. Krężałek, K. Kucharska, W. Kujawa, M. Łanowiecki, K. Łukasik, D. i K. Matelscy, P. Namiot, E. Nossen, R. Nowak, U. Nowicka, W. Nowicki, R. Nurski, R. Petrajtis, K. Rakowicz, W. Rączkowski, Z. Różański, T. Sawicki, J. Sieczkowski, E. Starczewski, N. i T. Strękowie, T.Tomkowiak.
J. Borkowski, L. Fijał, J. Gryguć, P. Lubczak, W. Ryszkiewicz, J. Sawicka, B. Springer przygotowali prezentowane w Encyklopedii mapy i plany. Do ostatecznego kształtu dzieła przyczyniła się również praca 16 recenzentów: prof. med. Włodzimierza Bulikowskiego, prof. Jarosława Jarzewicza, prof. Wojciecha Lipońskiego, prof. Piotra Pokory, prof. Bogusława Polaka, prof. Zbigniewa Pilarczyka, prof. Szczęsnego Skibińskiego, prof. Doroty Strzelczyk, prof. Rafała Witkowskiego, ks. dr Mariana Aleksandrowicza, dr Zbyszko Górczaka, dr Włodzimierza Łęckiego, dr farm. Stanisława Pica, mgr Ryszarda Glogera, mgr Jacka Kowalskiego, mgr Marcina Przeciszewskiego.
Redaktorem naukowym książki jest prof. Aleksander Wojciech Mikołąjczak, sekretarzem redakcji Zofia Gąsiorek, redaktorami Bogdan Hojdis, Grażyna Jeżewska, Marlena Pigla i Andrzej Szpulak. Korektę przeprowadzili Robert Bil i Marlena Pigla. Waldemar Kiełbowski dokonał kwerendy, doboru materiałów ikonograficznych i opatrzył je podpisami. Projekt graficzny okładki jest dziełem Waldemara Kiełbowskiego i Przemysława Lubczaka. Graficznej obróbki fotogramów dokonał Przemysław Lubczak. Materiały tekstowo – ilustracyjne typograficznie opracował i przygotował do druku Bogdan Hojdis.
Publikacja wydana dzięki pomocy finansowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Starosty Powiatu Gnieźnieńskiego oraz Prezydenta Miasta Gniezna.
Nakład książki – 2500 egzemplarzy jest już całkowicie wyczerpany. Dla wszystkich zainteresowanych dostępna jest wersja elektroniczna Encyklopedii.